Kurtuluş Savaşı Nasıl Sonuçlanmıştır

'Tarih Bölümü' forumunda EyLüL tarafından 20 Kasım 2011 tarihinde açılan konu


  1. Kurtuluş Savaşı Sonuçları
    Kurtuluş Savaşı Nasıl Sonuçlandı

    Kurtuluş Savaşı Nasıl Sonuçlanmıştır

    19 Mayıs 1919'da Samsun'da başlayan yeni ve bağımsız, bir Türk Devleti kurmak savaşı dış ve iç düşmanlara karşı başarıyla sonuçlanarak Türkiye Cumhuriyeti kuruldu. Kurtuluş Savaşı'nın inanç ve başarısı nasıl Atatürk'ün eseri idiyse, Cumhuriyet de yine O'nun eseri idi. İleriki yıllarda bunu şu sözleriyle belirtti. "Benim en büyük eserim Türkiye Cumhuriyeti'dir.

    Kurtuluş Savaşı'nın kısaca sonuçlarını şu şekilde özetleyebiliriz.

    Londra Konferansı (23 Şubat-12 Mart 1921)

    I İnönü Savaşının kazanılması üzerine İngilizler de TBMM gerçeğini kabul etmek zorunda kaldılar

    İtilaf Devletleri, İstanbul Hükümetini Londra Konferansına davet ettiler İstanbul Hükümetinin göndereceği delegeler arasında M Kemalin ya da M Kemalin yetki verdiği birisinin de yer almasını istediler Bu davranışlarıyla TBMM Hükümetini tanımadıklarını göstermek istemişlerdir

    Londra Konferansının Sonuçları

    İtilaf Devletleri, TBMM Hükümetini konferansa çağırmakla onun varlığını hukuken tanımışlardır

    Sevr Barış Antlaşmasının çeşitli hükümleri tartışma konusu yapılmaya başlamıştır

    TBMM Hükümeti, bu konferanstan önemli sonuçlar beklemiyordu Fakat konferansa katılmakla “Türkler barış görüşmelerine yanaşmıyorlar, savaşı uzatıyorlar şeklindeki propagandanın önlenmesi sağlanmıştır

    Londra Konferansının başarısızlıkla sonuçlanması üzerine Anadoluda Yunan saldırısı yeniden başladı Bu durum II İnönü Savaşına neden olmuştur.

    Londra Konferansı sonrasında TBMM temsilcisi Fransa, İngiltere ve İtalya ile ikili antlaşmalar yaptı Fakat bu antlaşmalarda “devletlerin eşitliği ilkesine uyulmamıştır Yapılan antlaşmalar TBMM tarafından onaylanmadığından yürürlüğe girmemiştir

    Moskova Antlaşması (16 Mart 1921)

    I İnönü Savaşında Yunanlılara karşı kazanılan başarı ve TBMM temsilcisinin Londra Konferansına çağrılması üzerine Moskova Antlaşması imzalandı (16 Mart 1921)

    Moskova Antlaşmasıyla;

    İlk defa büyük bir devlet TBMMyi tanımıştır

    Sovyet Rusya, Misak-ı Milliyi tanıyan ilk Avrupa devleti olmuştur

    Sovyet Rusya, Sevr Antlaşmasını tanımadığını ilan etmiştir

    Her iki devlet de kendilerinden önceki döneme ait antlaşmaların geçersiz olduğunu bildirmiştir

    Batum Gürcistana, dolayısıyla Sovyet Rusyaya bırakıldı Buna karşılık Sovyetler, Kars ve çevresinin yeni Türk Devletine ait olduğunu kabul ettiler Dönemin olağanüstü şartlarından dolayı Batum Gürcistana bırakılmıştır Bu durum Misak-ı Milli sınırlarından verilmiş ilk tavizdir.

    • II İnönü Savaşı (23 - 31 Mart 1921)
    • I İnönü Savaşından kısa bir süre sonra Yunanlılar yeniden saldırıya geçtiler Yunan saldırısının başlamasında:
    • Londra Konferansındaki barış tekliflerinin TBMM Hükümeti tarafından kabul edilmemesi
    • İngilizlerin yeni bir saldırı konusunda Yunanlıları teşvik etmeleri
    • Yunanlıların Türk ordusunun teşkilatlanmasına fırsat vermeden Eskişehir ve Afyonu almak, Ankara üzerine yürüyerek TBMMyi dağıtmak istemeleri Sevr Antlaşmasının TBMMye kabul ettirilmek istenmesi etkili olmuştur
    • II İnönü Savaşının kazanılmasıyla:
    • Halkın Türkiye Büyük Millet Meclisine olan güveni artmıştır
    • İtalyanlar, Anadoluda işgal ettikleri yerleri boşaltmaya başlamışlardır (5 Temmuz 1921)
    • M Kemal Paşa, İsmet Paşaya bir telgraf çekerek tebrik etmiş ve; Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin ters alınyazısını da (makus talihini de) yendiniz demiştir
    • Eskişehir - Kütahya Savaşları (10 - 24 Temmuz 1921)

    Yunan saldırısının amacı; TBMM Hükümetini dağıtarak kesin sonucu elde etmekti Bütün güçleriyle hazırlanan Yunan ordusu geniş bir cephe üzerinde saldırıya geçti Bu cephe İnönüden Afyona kadar uzanıyordu Türk ordusu henüz II İnönü Savaşının yorgunluğunu üzerinden atamadığından Yunan kuvvetleri karşısında başarılı olamadı

    Üstün kuvvetlerle yapılan Yunan saldırısı karşısında Türk kuvvetleri yenilgiye uğradı Bu gelişmeler üzerine M Kemal Paşa, İsmet Paşaya “Sakaryanın doğusuna çekilmesi tavsiyesinde bulundu Bunun üzerine Türk ordusu Sakarya nehrinin doğusuna çekildi

    Başkomutanlık Kanununun Çıkarılması

    TBMM, Meclisin sahip olduğu yetkileri şahsında toplamak ve Meclis adına uygulamak üzere M Kemal Paşaya üç ay süreyle Başkomutanlık yetkisi veren kanunu kabul etti (5 Ağustos 1921) Başkomutanlık Kanununun çıkarılmasıyla MKemal Paşa;

    TBMMye ait olan “yasama ve yürütme yetkilerini doğrudan kullanmaya başladı

    İstiklâl Mahkemelerinin de kendisine bağlanmasıyla “yargı yetkisine de sahip oldu

    Erzurum Kongresinde askerlik mesleğinden ayrılan M Kemal Paşa, milli irade ile başkomutan oldu

    Tekâlif-i Milliye Emirleri (7 – 8 Ağustos 1921)

    Mustafa Kemal Paşa başkomutan olduktan sonra Türk ordusunu yapılacak yeni savaşa hazırlamak amacı ile çalışmalara başladı Ordu asker sayısı olarak yetersiz olduğu gibi silah ve teçhizat bakımından da çok zor durumda idi Bundan dolayı Mustafa Kemal Paşa, Tekalif-i Milliye Emirlerini yayınladı Çıkartılan kanun ile Türk ordusunun ihtiyaçlarının karşılanması ve savaş gücünün artırılması amaçlanmıştır

    • Sakarya Meydan Savaşı (23 Ağustos - 12 Eylül 1921)
    • Yunan kuvvetleri 22 Ağustos 1921'de Sakarya nehrini geçerek Türk kuvvetleriyle karşılaştılar
    • 22 gün gece ve gündüz devam eden savaş 13 Eylül 1921'de Türk ordusunun zaferiyle sona ermiştir
    • Sakarya Savaşının Sonuçları
    • 1683 Viyana bozgunu ile başlayan Türk gerileyişi Sakaryada sona ermiştir
    • Türk ordusu ilk defa savunma durumundan taarruz durumuna geçmiştir
    • TBMM ile Kafkas Cumhuriyetleri arasında Kars Antlaşması yapılmıştır (13 Ekim 1921)
    • Kars Antlaşması ile Türkiyenin Doğu sınırı kesinlik kazandı
    • Fransızlarla Ankara Antlaşması imzalanmıştır (20 Ekim 1921)
    • Yunanlılar taarruz gücünü kaybettikleri gibi, İngiltere desteğinden de mahrum kalmışlardır
    • İtilaf Devletleri TBMMye ateşkes ve barış teklifinde bulunmuşlardır
    • İtilâf Devletlerinin Barış Teklifleri

    2 Mart 1922 tarihinde İtilâf Devletleri Dışişleri Bakanları Türk ve Yunan taraflarına ateşkes teklifinde bulundular Yapılan teklifte, “iki taraf arasında askersiz bölge bırakılması, her iki tarafın asker ve silah bakımından güçlenmemeleri, askeri açıdan Türk tarafının İtilâf Devletlerinin denetimi altında bulunması ve çarpışmaların üç ay süreyle durdurulması yer alıyordu Böylece Türk ordusunun taarruz hazırlıkları durdurulacaktı Bu teklifler Yunanlılar tarafından hemen kabul edildi Türk tarafı ise bağımsızlık anlayışına ters düşen askeri denetim teklifini kabul etmediğini bildirdi Ateşkesin ancak memleketimizdeki yabancı kuvvetlerin çıkmasıyla yapılabileceği belirtildi

    Büyük Taarruz

    26 Ağustos 1922'de taarruz başladı 27 Ağustostan itibaren Türk ordusunun üstünlüğü eline geçirmesi üzerine Yunan kuvvetleri geri çekilmeye başladı Aslıhanlar bölgesinde yapılan bu savaşa Dumlupınar Meydan Savaşı denilmiştir 30 Ağustos 1922 tarihinde de Yunan kuvvetlerinin tamamen yok edildiği ve Başkomutan Mustafa Kemalin doğrudan yönettiği savaşa Başkomutanlık Savaşı denilmiştir Yunan kuvvetlerinin yeni bir savaş hattı oluşturmalarına engel olmak amacıyla M Kemal Paşa, “Ordular, ilk hedefiniz Akdenizdir, İleri! emrini verdi Yunan kuvvetleri İzmire doğru kaçarken Türk ordusu 6 Eylülde Balıkesir, 8 Eylülde Manisa, 9 Eylülde İzmire girdi 17 Eylülde ise Bandırmaya ulaştı 18 Eylül 1922 tarihinden itibaren Anadoluda artık hiçbir Yunan kuvveti kalmamıştır
    • Büyük Taarruzun Sonuçları
    • Milli mücadele başarıya ulaşmıştır
    • Anadoluda İtalyan ve Fransız işgalinden sonra Yunan işgali de sona ermiştir
    • Kurtuluş Savaşının askeri safhası başarıyla tamamlanmıştır
    • Türk ordusu Çanakkale ve İzmit civarında İngiliz kuvvetleri ile karşı karşıya gelmiştir
    • İçte milli birlik ve bütünlük sağlanmıştır
    • Mudanya Ateşkes Anlaşması (11 Ekim 1922)
    • Mudanya Ateşkes Anlaşmasına göre:
    • Türk - Yunan kuvvetleri arasındaki savaş sona erecektir
    • Yunan kuvvetleri Meriç nehrine kadar olan Doğu Trakyayı 15 gün içinde boşaltacaklardır
    • Doğu Trakya TBMMnin jandarma kuvvetlerine bırakılacaktır Ancak bu kuvvetler 8000'i geçmeyecektir

    İstanbul, Boğazlar ve çevresinin yönetimi TBMM Hükümetine bırakılacaktır İtilaf Devletleri barış yapılıncaya kadar İstanbulda kuvvet bulunduracaklardır

    Barış antlaşması yapılıncaya kadar Türk silahlı kuvvetleri Çanakkale ve İzmit yarımadasında belirlenen çizgiyi geçemeyeceklerdir

    Mudanya Ateşkes Anlaşmasıyla:

    Türk Kurtuluş Savaşının askeri safhası sona erdi

    Yeniden silahlı çatışmaya girilmeden diplomatik başarılarla Doğu Trakya ve İstanbul kurtarıldı

    İstanbul, Boğazlar ve çevresinin TBMM Hükümetine bırakılması ile Osmanlı Devleti hukuken sona erdi

    Lozan Antlaşması

    Lozan Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçrenin Lausanne (Lozan) şehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, SSCB ve Yugoslavya temsilcileri tarafından, Lozan Üniversitesi salonunda imzalanmış barış antlaşmasıdır. Lozan Barış Antlaşması'ndaki alınan kararlar Kurtuluş Savaşı'nın sonuçları olarak nitelendirilebilir.
     


Similar Threads: Kurtuluş Savaşı
Forum Başlık Tarih
Tarih Bölümü Kurtuluş savaşında fransızlara karşı savaşılan cephe 16 Mart 2014
Tarih Bölümü Kurtuluş Savaşı'nda nereleri işgal edilmiştir? 16 Mart 2014
Tarih Bölümü Kurtuluş savaşında mücadele eden kadın kahramanlar 16 Mart 2014
Tarih Bölümü Kurtuluş savaşında doğu cephesi hakkında bilgi 16 Mart 2014
Tarih Bölümü Türk Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi 15 Mart 2014