İskandinav Edebiyatı Hakkında Bilgi

'Sorun Cevaplayalım' forumunda ZeuS tarafından 11 Ocak 2012 tarihinde açılan konu


  1. İSKANDİNAV EDEBİYATI


    İsveç, Norveç, Finlandiya ve Danimarka edebiyatları, İskandinav edebiyatını oluşturur. Söz konusu ülkelerin edebiyatları da bütün edebiyatlar gibi destanlarla, masallarla ve halk şarkılarıyla başlar.

    İskandinav ülkeleri edebiyatı esas gelişimini 19. Yüzyıldan sonra sağlamıştır. Bu yüzyıldan sonra diğer Avrupa ülkelerinde ortaya çıkan akımlar İskandinav ülkelerini de etkilemiştir.18. yüzyılda yazılan eserlerle başlayan Norveç Edebiyatının en önemli sanatçıları Kunt Hamsun ve Henrik İbsen’ dir.

    Danimarka edebiyatının başlangıcını teşkil eden Runa yazıtları dışında çok tanrılı dönemden hiçbir eser kalmamıştır. Asıl başlangıcı 16. yüzyılda Kitabı Mukaddesin Danimarka diline çevrilmesiyle başlamıştır. Danimarka edebiyatını dünyaya tanıtan masal yazarı Andersen’dir.



    Kunt Hamsun (1859–1952)

    Norveçlidir. Kendisine göz açtırmayan dindar bir amcanın yanında sıkıntılı bir çocukluk dönemi yaşadı.15 yaşında evden kaçtı. Her türlü işte çalıştı. Norveç’i baştanbaşa gezdi. Amerika’ya yaşmaya başladı. Burada da yokluk içinde yaşadı. Eline ne geçerse okudu.
    Eserlerinde insan ruhunun en ince noktalarını el ele aldı. Doğa duygusunu ve toplumun tüm baskılarından sıyrılan insanın macera dolu yaşamını yüceltti. Natüralizme karşı çıktı. Açlık dürtüsünün insanda oluşturduğu fizyolojik ve ruhsal sorunları sarsıcı, gerçekçi bir üslupla yansıttığı Açlık adlı eseriyle tanındı.

    Eserleri:
    Açlık, Dünya Nimeti, Victoria, Pan




    Henric İbsen (1828–1906)

    Norveçli şair ve oyun yazarıdır. Grimstad’da geçen sıkıntılı bir gençlikten sonra kendini tiyatroya adadı. Konusunu tarihten alan oyunlarıyla tanındı. Avrupa’nın birçok yerinde bulundu. Tiyatrolarında toplumu ve bireyleri eleştiren sosyal oyunlar yazdı. Yazar insan ruhunda kendisini mutlağa, ahlak konusunda mutlağı aramaya çalıştı, günlük yaşamı yansıtmaya çalıştığı eserlerinde insanı önemsedi.



    Amerikan Edebiyatı

    Amerikan edebiyatının ulusal bir geçmişi yoktur. Başlangıçta İngiliz edebiyatının bir uzantısı şeklinde gelişmiştir. İngilizceyle oluşturulan fakat İngiliz edebiyatından ayrı bir karakter gösteren bu edebiyat, asıl varlığını 19.yüzyıldan itibaren göstermiştir. Bu yüzyıl Amerikan edebiyatının altın çağıdır.

    19.yüzyılda Herman Melville,”Moby Dick” adlı romanıyla; Edgar Allan Poe, Walt Witman gibi sanatçılar da şiirleriyle tanınmıştır.1870’ten sonra Amerikan edebiyatında realist ve natüralist akımlar etkili olmuş, öykü ve roman türleri çok gelişmiştir.

    Mark Twain, O’Henry, Jack London, Wilhalm Faulkner, E. Hemingway, J.Steinbeck gibi romancılar Amerikan edebiyatının dünyaca tanınan kişileridir. Son dönemde tiyatro alanında Eugenne O’neil, Artur Miller, şiir alanında Ezra Pound öne çıkan sanatçılardır.








    Edgar Allan Poe (1809–1849)

    Amerikan edebiyatının önde gelen şair ve yazarlarındandır. Şiirin yanı sıra polisiye türündeki romanlarıyla ün yapmıştır. Sembolizmin önemli temsilcilerindendir. Fransız şairlerini etkilemiştir. Fantastik öyküleriyle ve küçük öykü türündeki eserleriyle de tanınmıştır.

    Eserleri:
    Şiir: Kuzgun, Anabel Lee
    Hikâye: Kızıl Ölümün Maskesi
    Roman: Morg Sokağı Cinayeti, Çalınan Mektup



    Mark Twaİn(1835–1910)

    Amerikan edebiyatının tanınmış mizah ve roman yazarıdır. Çocukluğu Mississippi nehrinin batısındaki küçük kasabada geçen Mark Twain, birçok meslekle uğraşmıştır.
    Gezi, otobiyografi, öykü, roman türlerinde eserler veren yazar, kişileri, olayları mizahi bir üslupla anlatmada çok başarılıdır. M. Twain gerçekçi bir yazardır.

    Eserleri:
    Tom Sawyer’in Maceraları, Huckleberry Finn’in Serüvenleri, Missisipi’de Yaşam, Bir Cinayet Bir Sır ve Bir Evlilik, Çalınan Taç




    Ernest Hemİngway(1899–1961)

    Gazeteci, roman yazarıdır. On beş yaşındayken evden kaçarak Kızılderililer arasında yaşamış, I. Dünya Savaşında Kızılhaç’ın sağlık yardım koluna gönüllü yazılarak İtalyan cephesine gitmiş, 1921’de Türk Yunan savaşında savaş muhabiri olarak çalışmıştır. Eserlerinde hep görüp tanık olduklarını anlatmış, gerçekçiliği benimsemiştir. 61 yaşındayken av tüfeğiyle intihar etmiştir.

    Eserleri:
    Roman: Silahlara Veda, Çanlar Kimin İçin Çalıyor, İhtiyar Balıkçı
    Hikâye: Zamanımızda, On Hikâye, Güneş de Doğar, İlkbahar Selleri, Kadınsız Erkekler




    John Steİnbeck(1902–1968):

    Modern Amerikan edebiyatının natüralist romancılarındandır. Yaşamı boyunca birçok meslek değiştirmiş, yazarlıkta karar kılmıştır. Ezilenlerin ve sömürülenlerin dayanışmasını çok önemseyen sanatçı, Kaliforniya’daki insanların sıkıntı ve acı dolu yaşamlarını, işçilerin acı dolu yaşamlarını konu edinmiştir.

    Eserleri: Gazap Üzümleri, Fareler ve İnsanlar, Al Midilli, Uğurlu Perşembe, Cennet Çayırları, Sardalya Sokağı, Altın Kadeh, Yukarı Mahalle