I. Mehmed Dönemi Hakkında Bilgi

'Biyografi' forumunda EyLüL tarafından 8 Haz 2012 tarihinde açılan konu


  1. I. Mehmed


    Hüküm süresi 1413 - 1421
    Doğum 1386/87
    Vefat 1421 - Edirne
    Babası I. Bayezid
    Önce gelen I. Bayezid
    Sonra gelen II. Murad

    Çelebi Mehmed olarak da anılan Osmanlı'nın beşinci hükümdarıdır. Yıldırım Bayezid'in Ankara savaşında Timur'a yenilmesiyle girilen Fetret devrinde kardeşleriyle yaptığı mücadeleler sonucu devletin hükümdarı olmuş ve Osmanlı Devleti’nin bu felaket sonrası Anadolu ve Balkanlar’daki olumsuz şartlarını hakim bir güç konumuna yükselterek devletin varlığını yeniden tesis etmiştir.

    HAYATI
    1386/87 yılında doğan Şehzade Mehmet, Sultan I. Bayezid’in dördüncü oğludur. 1402/13 yılları arasında Anadolu’da Tokat, Amasya ve Bursa’ya hakim oldu ve daha sonraki yıllarda da Osmanlı Devleti’nin iki parçasını birleştirmeyi başardı.

    1399 yılında Rum vilayetine vali olarak giden Şehzade Mehmet, Timur tarafından esir düşen babası ve sonrasında kendisininde alıkonulması üzerine bazı şartları kabul etmesine neden oldu. Timur hükümranlığını kabul eden ileri gelen ailelerden sonra Mehmet’te Timur’un hükümranlığını kabul etti ve böylece Tokat ve Amasya bölgesindeki kendi hükümranlığını meşrulaştırdı.

    Kardeşleri ile sıkı bir mücade içine giren Mehmet; kardeşi İsa’yı Eskişehir’de öldürdüğü gibi diğer kardeşi Musa’yı Rumeli’ye gitmeye teşvik etti, kardeşi Süleyman ise yine kardeşi İsa gibi aynı kaderi yaşadı.

    FETRET DEVRİ
    Bizans ve Balkanlar’daki vasal devletler I. Muradt ve I. Bayezid dönemlerinde haraç ödüyorlardı. Ankara Savaşı’nın ardından bağımsız hale geldiler ve bazı topraklarını geri aldılar. Fetret döneminin karışık ortamında bir Osmanlı şehzadesini diğerine karşı destekliyor ve sığınma hakkı veriyorlardı. Fetret dönemi boyunca Bizans merkezi bir rol oynadı ve rakip Osmanlı şehzadelerinin itimadını muhafaza etti. Mehmet’in nihai başarısı ise, kendisine baba dediği imparatora karşı çoğunlukla yatıştırıcı ve uzlaşmacı tavrına dayanır.

    PADİŞAHLIK DÖNEMİ
    Kardeşleri ile girdiği mücadeleleri kazandıktan sonra 1413 yılında Edirne’de Osmanlı Devleti’nin tek hükümdarı olarak tahta çıktı. Balkanlardaki hakimiyetini sağlamlaştırdıktan sonra Batı Anadolu’yu ele geçirip Aydın ilini işgal etti ve Osmanlı sancağı haline getirdi. Bu mücadelelerini gören Germiyanoğulları ve Menteşeoğulları gibi beylikler Mehmet Çelebi’nin tarafını tuttular.

    Anadolu ve Rumeli’de Osmanlı idaresinin kurulup toprakların bir hükümdarın emri altında yeniden birleşmesi ve Mehmet’in daha önceki Osmanlı vasal devletleri üzerinde tekrar hakimiyet kurması üzerine, Bizans imparatoru, Papa ve Venedik birlikte Osmanlılar’a karşı Haçlı seferi çağrısında bulunmak için diplomatik faaliyete başladı.

    Bizans’a karşı savaş açtı, bunun yanında bir de iç savaş ile mücade etti. Batı Anadolu’da ve Rumeli’de Deliorman’da Şeyh Bedrettin tarafından düzenlenen ayaklanmayı şeyhin idamı ile bastırdı. Bir yandan da sağlık sıkıntıları çeken I. Mehmet, Eflak üzerine akın düzenlemekte gecikmedi. Macaristan’a varıp Severin Kalesi’ni aldı.

    Karakoyunlular’ın Azerbaycan ve Batı İran’daki başarısı ve I. Mehmed’in Anadolu’daki statükoyu değiştirmesi Timurlular’a karşı bir meydan okuma anlamına geliyordu. Şahruh, doğudaki hakimiyetini tesis ettikten sonra Batı’da kontrolü yeniden oluşturmak için harekete geçti. Önce Osmanlı topraklarında iç savaşın yeniden başlamasına sebebiyet veren bir hareket olarak Semerkant’ta tutuklu bulunan Mustafa’yı serbest bıraktı. Yalnız I. Mehmet’te bu oyuna gelmeyerek ‘’Osmanlı Devleti’nin bölünmesinin İslam düşmanlarına yaradığını ve bu bölünmeden dolayı Selanik dahil birçok yeri müslümanların kaybettiğin Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Balkanlar’da 1402 felaketinden sonraki olumsuz şartlarda hakim bir güç olarak yeniden ortaya çıkmasının gerçekleşmesidir.i söyledi.’’

    SON YILI
    Son yılında I. Mehmet’in hastalandığı anlaşılmaktadır. Hastalığı sırasında en büyük amacı, büyük oğlu Murat’ın herhangi bir krize sebebiyet vermeksizin tahta çıkmasını temin etmek olmuştur. Mehmet Çelebi 1421 yılında Edirne’de hayatını kaybetti, oğlu Murat tahta çıktı.

    I.Mehmet’in saltanatı boyunca en temel mesele, Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Balkanlar’da 1402 felaketinden sonraki olumsuz şartlarda hakim bir güç olarak yeniden ortaya çıkmasının gerçekleşmesidir.