Fatih Sultan Mehmet Köprüsü Tarihi ve Özellikleri

'Tarih Bölümü' forumunda EyLüL tarafından 21 Şub 2012 tarihinde açılan konu


  1. Fatih Sultan Mehmet Köprüsü


    Asya ve Avrupa kıtalarını İstanbul Boğazında birbirine bağlayan ikinci köprüdür. Köprü Anadolu yakasındaki Kavacık ile, Avrupa yakasındaki Hisarüstü mevkilerini birleştirmektedir. Bu köprü, ilk yapılan Boğaziçi Köprüsünün 5 kilometre kuzeyinde bulunmaktadır.

    KÖPRÜ ÖNCESİ
    Boğaz’ın Anadolu yakası ile Avrupa yakasını birbirine bağlamak için ilk teşebbüs M.Ö. 513 yılında Pers Hükümdarı Dara tarafından yapılmıştır. Dara 80 bin askerini Anadolu yakasından Avrupa yakasına geçirmek için, Anadolu Hisarı ile Rumeli Hisarının bulunduğu yer arasına, gemileri yanyana dizdirerek bir köprü gibi kullanmıştır. Daha sonra, ilk ciddî teşebbüs II. Abdülhamîd Han tarafından yapılmıştır. II. Abdülhamid Han’ın hazırlattığı projeye göre, köprü ahşap olacak ve kuleleri bulunacak, üzerinden demiryolu geçecekti. Fakat, siyâsi hâdiseler ve Abdülhamid Han’ın tahttan indirilmesi bu projenin gerçekleşmesini önlemiştir. Uzun süre, Boğaz’ın iki yakası arasındaki ulaşım, vasıtaların feribotla geçirilmesiyle yapılmıştır. Ancak, son zamanlarda vasıta sayısının süratle artması, feribotların kapasitesinin çok üstüne çıkmıştır. Trafik yükünün artması, köprü yapılmasının tek çözüm olduğunu ortaya koymuştur.

    KÖPRÜNÜN İNŞASI
    29 Mayıs 1985 tarihinde temeli atılan bu ikinci köprü iki buçuk yıl gibi kısa bir sürede bitirilerek 4 Temmuz 1988 yılında kısmen trafiğe açılmıştır. Fâtih Sultan Mehmed Köprü’sünün trafiğe açılmasıyla şehir içi trafiği ve Boğaziçi Köprü’sünün yükü de kısmen hafifletilmiş oldu. Kınalı, Sakarya Karayolu kapsamında bulunan Fâtih Sultan Mehmet Köprü’sünün yapımı için 122 milyon dolar harcanmıştır. Köprünün yapımı, İmpregilo (İtalya), Sezai Türkeş-Fevzi Akkaya(Türkiye), İshikaçajima Haima, Mitsubishi ve Nippon Kokan (Japonya) firmalarının meydana getirdiği konsorsiyum tarafından gerçekleştirilmiştir.

    MİMARİ ÖZELLİKLERİ
    İki ayağı arasındaki uzaklığı 1090 m. olan Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, dünyadaki asma köprüler arasında 6. Sırada yer almaktadır. Köprü deniz seviyesinden 64 m. yükseklikte bulunmaktadır. Bu mesafe milletlerarası denizcilik standartlarına uygundur. Kulelerinin zemin seviyesinden yüksekliği 110 m’dir. Köprü; Anadolu Yakasında Kanlıca-Çamlıca, Gebze-Sakarya güzergâhı ile; Avrupa yakasında Hisarüstü Kâğıthane, Alibeyköy, Küçükköy ve Mahmutbey’den geçip E-5 karayoluna bağlanan güzergah üzerinde bulunmaktadır. Her ana kablo 32 adet halat grubu ile dört adet ek gergi halatından meydana gelmiştir. Her halatta 504 adet, ek halatlarda 288 adet çelik tel bulunmaktadır. Teller, galvanizli yüksek dirençli çeliktir. Askı halatlarının çapı ise 76 mm ve kopma mukâvemeti 370 tondur. Toplam genişliği 39,40 m olup, her iki yönde ikişer şeridi ağır vâsıta trafiğe, iki şeridi hafif vâsıtalara ayrılmıştır. Köprünün Avrupa yakasından girişinde 16 gişe bulunmaktadır. Kenarlarda yaya yolları da yapılmıştır.