Elea Okulu Nedir? Hakkında Bilgi

'Hakkında bilgi' forumunda Aderito tarafından 23 Aralık 2012 tarihinde açılan konu



  1. Elea Okulu Nedir? Hakkında Bilgi


    Antik Çağ Yunan düşüncesinde Ksenofanes ve onu izleyenlerce geliştirilen öğreti.

    Elea, İtalya'da Napoli'nin güneyinde Latinlerin Velia adını verdikleri bir kıyı kentidir. Kolophonlu Ksenofanes, hellen kentlerinde yetmiş yıl süren bir geziden sonra orada yerleşmiştir. Çoktanrıcılığa karşı tektanrı polemiğini orada yapmış, Homeros'la Hesiodos'a karşı çıkarak tanrının birliğini ve değişmezliğini savunmuştur. Birlik ve değişmezlik düşünceleri üstüne kurulan Elea öğretisi, Ksenofanes'in öğrencisi Parmenides'le gerçekleşmiştir. Melissos, Zenon, Gorgias gibi düşünürlerin sürdürdükleri bu öğreti, antikçağ Yunan felsefesinin genel diyalektik yapısı içinde olumsuz yanı tutar.; deneydışı usçuluğu, değişmezliği, saltıklığı savunur. Elea'lı Zenon'un devimi çürütmek için ileri sürdüğü çıkmazlar da ünlüdür, bunlara Zenon çıkmazları denir. Bu çıkmazlar gerçekte kolaylıkla çözümlenebileceke yanıltmacalardır. Felsefe tarihinde metafizik, Elea'lılarla başlamıştır. Elea'lılar bilginin kaynağını, duyguda ve deneyde değil, düşüncede bulurlar. Onlar için varlık bir'dir ve saltıktır, hiç değişmemiştir ve asla değişmeyecektir. Bununla beraber kavramsal eytişimi, daha açık bir deyişle mantıksal kavramların diyalektik hareketini ilk kez ortaya atmakla Elea'lılar Hegel'in gerçek öncülleridir. Nitekim Hegel, Felsefe Tarihi Üstüne Dersler'inde özellikle Zenon'u "diyalektiğin başlatıcısı" sayar. Platon idealizminin gerçek temeli de Elea'lılardır. Ksenofanes'in kendisi devimsiz olan tanrının sadece düşünmekle dünyayı kımıldattığı yolundaki metafizik varsayımı da Aristoteles metafiziğinin gerçek kaynağıdır. Ksenofanes, Homeros'la Hesiodos'un insanbiçimli tanrılarıyla alay ederek ‘'öküzlerin elleri olsaydı ve resim yapmasını bilselerdi öküz tanrılar yaparlardı'' demekle yetinmiş ve metafiziğinin düşünsel gelişimini, Parmenides'e bırakmıştır. Parmenides'e göre sadece varlık vardır, dahası varlıkla düşünme aynı şeydir. Berkeley özdeksizciliğinin gerçek kaynağı da bu varsayımda gizlidir. Parmenides'e göre varolma ve yokolma duyuların hokkabazlığıdır, duyularsa bir düşten daha gerçek değildirler. Yer değiştirme, renk değiştirme vb. gibi insanların sözünü ettikleri şeyler sadece birer ad'dırlar. Parmenides'in bu ileri sürüşünde de adcılığın ters açıdan kökeni görünür. Parmenides'e göre varlık ülkesinde sadece şu nitelikler geçerlidir: Meydana gelmemiş, geçip gitmez, bölünmez, sürekli, devimsiz, değişmez, aynı şeyde aynı şey, kendinde, toplu, bir, bütün..
     


Yükleniyor...