Cumhuriyetin İlanından Sonra Yapılan İnkilaplar Nelerdir?

'Tarih Bölümü' forumunda Ezlem tarafından 28 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu





  1. Cumhuriyetin İlanından Sonra Yapılan İnkilaplar Nelerdir?

    Siyasal Alanda Yapılan Yenilikler


    Saltanatın kaldırılması ( 1 Kasım 1922)
    Ankaranın başkent olması (13 Ekim)
    Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923)
    Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924)
    Siyasi Partiler kuruldu (Cumhuriyet Halk Fırkası, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Serbest Cumhuriyet Fırkası)

    Hukuk Alanında Yapılan Yenilikler


    20 Ocak 1921de ilk anayasa Teşkilat-ı Esasiye ilan edildi.
    Cumhuriyetin ilanından sonra 1924 anayasası ilan edildi..
    17 Şubat 1926da Medeni Kanun ilan edildi İsviçreden alındı - a) Birden fazla kadınla evlenme yasaklandı.
    - b) Mirasta ve boşanmada kadın erkek eşitliği geldi.

    8 Mayıs 1928de Borçlar Kanunu –İsviçreden
    10 Mayıs 1928de Ticaret Kanunu—Almanyadan
    1Temmuz 1928de Ceza Kanunu – İtalyadan alınarak ilan edildi.

    Eğitim ve Kültür Alanında Yapılan Yenilikler


    3 Mart 1924te Tevhid-i Tedrisat Kanunu ilan edildi Eğitim öğretim laikleştirildi Bütün okullar Milli Eğitim Bakanlığına bağlandı Medrese ve okul ikiliğine son verild.i
    1Kasım 1928de Latin alfabesi kabul edild.i
    15 Nisan 1931de Türk Tarih Kurumu kuruldu.
    12 Temmuz 1932de Türk Dil Kurumu kuruldu.
    1924te Topkapı Sarayı müze haline getirildi Aynı yıl Etnografya Müzesi ve Güzel Sanatlar Akademisi açıldı.
    1933te İstanbul Üniversitesi ve Ankara Dil Tarih Coğrafya Fakültesi açıldı

    Toplumsal Alanda Yapılan Yenilikler


    25 Kasım 1925de "Şapka Kanunu" çıkarıldı.
    30 Kasım 1925de tekke , zaviye ve türbeler çıkarılan bir kanunla kapatıldı
    1934 çıkarılan bir kanunla din görevlilerinin dini elbiselerle ibadet yerleri dışında dolaşmaları yasaklandı En yetkili kişi hariç (Diyanet İşleri Başkanı ""gibi)
    1925 Yılında Hicri ve Rumi takvimler kaldırılarak Miladi takvim kabul edildi1 Ocak 1926dan itibaren uygulamaya geçildi.
    1931 Yılında bir kanunla Okka ,arşın vb yöresel ölçü birimleri yerine Kilo, metre ve litre gibi ölçü birimleri kabul edildi.
    1935 Yılında hafta sonu tatili Cumadan Pazar gününe alındı.
    24 Haziran 1934te Soyadı Kanunu kabul edildi.
    Türk Kadınına Siyasi Haklar Verildi: - a) 30 Nisan 1930da belediye seçimlerinde seçmen olma hakkı,
    - b) 26 Ekim 1933te muhtar seçme ve köy ihtiyar heyetine seçilme hakkı,
    - c) 5 Aralık 1934te milletvekili seçilme ve seçme hakkı verildi.

    Ekonomik Alanda Yapılan Yenilikler


    17 Şubat 1923'de "İzmir İktisat Kongresi" toplandı Milli ekonominin hedefleri belirlendi Yatırım yapacak şirketlere kolaylık sağlanacağı, milli bankanın kurulacağı, demiryolu yapımına önem verileceği,yerli malı kullanımı teşvik edileceği belirtilmiştir Ayrıca kongrede "Misak-ı İktisadi" (Ekonomi Andı) ilan edildi Buna göre ekonomik kararlar uygulanırken ekonomik bağımsızlığın titizlikle korunması kararlaştırıldı.
    Özel teşebbüsün yetersiz olmasından dolayı 1930dan itibaren "Devletçi" bir ekonomi politikası uygulanmaya başlanmıştır.
    1933 yılında "İlk Beş Yıllık Kalkınma Planı" hazırlandı ve başarıyla uygulandı.

    Tarım Alanında Yapılan Yenilikler


    Köylünün durumunu düzeltmek için Aşar (Öşür) vergisi 1925te kaldırıldı.
    Ziraat Bankasının verdiği kredi artırıldı.
    Çiftçinin tarımda makine , iyi tohum , gübre ve ilaç kullanımı teşvik edildi
    Çiftçiye damızlık hayvan, tohum, fidan , borç para verildi.
    1929da "Tarım Kredi Kooperatifleri" kuruldu.

    Sanayii Alanında Yapılan Yenilikler


    1925te "Sanayi ve Maadin Bankası" kuruldu (Yıpranmış Osmanlı tesislerini tamir etmek için)
    1927de "Teşvik-i Sanayi Kanunu" çıkarıldı (Halk sanayiye teşvik edildi, ancak halkın gücü olmadığından "Devletçilik" politikası izlendi)
    1933te "İlk Beş Yıllık Sanayi Planı" hazırlandı.
    1933te Sümerbank kuruldu.
    1938'de "İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı" hazırlandı Ancak 1939da II Dünya Savaşının çıkması bu planın uygulanmasına engel olmuştur.
    Ülkedeki madenleri aramak için 1935te Maden Tetkik Arama Enstitüsü (MTA) kuruldu .Madenleri işlemek içinde Etibank kuruldu.
    1939da Türkiyenin ilk demir çelik fabrikası olan Karabük Demir-Çelik Fabrikası kuruldu.

    Ticaret Alanında Yapılan Yenilikler


    1924te İş Bankası kuruldu (İş sahiplerine kredi vermek amacıyla kuruldu)
    1 Temmuz 1926'da "Kabotaj Kanunu" çıkarıldı Böylece Türk karasularında yolcu ve yük taşıma hakkı yalnızca Türk gemilerine verildi Ayrıca Denizbankın kurulmasıyla denizcilik faaliyetleri artmıştır.

    Bayındırlık Alanında Yapılan Yenilikler


    Demiryolları yabancı şirketlerin elinden alınarak devletleştirildi Yeni demiryolları yapıldı Cumhuriyetin ilanından 1938 yılına kadar 3360 km demiryolu yapılmıştır.
    Osmanlı Devletinden 18335 km kalan karayolu 1948 yılında 45000 km ye çıkmıştır
    Denizcilik alanında Kabotaj Kanunu çıkarılmış ve yeni liman ve iskeleler yapılmıştır
    Pek çok yeni şehir ve kasaba inşa edilerek modern bir görünüm almıştır.