Çanakkale Savaşının Kronolojisi

'Tarih Bölümü' forumunda Bella tarafından 18 Mart 2012 tarihinde açılan konu


  1. Çanakkale Zaferinin Kronolojisi,
    Çanakkale Kronolojisi,



    1915
    11 Ocak 1915
    Amiral Cardenin, Bahriye Nezaretine Çanakkale Boğazına Taarruz İçin Hazırlattığı Planı Sunması.

    15 Ocak 1915
    - Saphir Adındaki Fransız Denizaltı Gemisinin Köseburnu Önünde Batırılması - Çanakkale Boğazına Taarruz İçin Hazırlanmış Planın Uygun Olduğunun Amiral Cardene Bildirilmesi.

    28 Ocak 1915
    Savaş Komitesinin Bugünkü Toplantısında Çanakkale Boğazının Yalnız Donanmayla Zorlanmasına Karar Verilmesi 19 Şubat 1915in Taarruz Tarihi Olarak Saptanması.

    1 Şubat 1915
    Mustafa Kemalin Tekirdağda Göreve Başlaması.

    17 Şubat 1915
    Barbaros ve Turgut Reis Muharebe Gemilerinin, Savunmaya Katılmak Üzere Naraya Gelmesi.

    18 Şubat 1915
    Başkomutan Vekilinin Denetleme İçin Çanakkaleye Gelmesi.

    19 Şubat 1915
    - Birleşik Filonun Çanakkale Boğazı Giriş Tabyalarına Tarruz ve Muharebeleri - İtilaf Devletleri donanmasının Çanakkale Boğazına ikinci büyük saldırısı.

    23 Şubat 1915
    19. Tümen Kuruluşuna 6. Kolordudan Verilen 72. Piyade Alayının Eceabata Gelmesi.

    25 Şubat 1915
    - 19. Tümen Komutanı, Karargahı, 57. Piyade Alayı, Dağ Bataryası, Sıhhiye Bölüğü, Seyyar Hastane Ekmekçi Müfrezesinin, Tekirdağdan Eceabata Gelmesi - Çanakkale Müstahkem Mevkii Karargahının Hacıpaşa Çiftliğine Yer Değiştirmesi - Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanının, 19. Tümen Komutanını Eceabat Bölgesi Komutanlığına Atanması - Mustaf Kemalin 19. Tümen Komutanlığına atanması - Birleşik Filonun, Giriş Tabyalarındaki Topları Tahrip Etmesi ve Boğaza Girmeye Başlaması.

    26 Şubat 1915
    - Değirmenburnu - Çanakkale Feneri Arasında 10. Mayın Hattının Kurulması - Seddülbahir ve Kumkaleye Yapılan Çıkarma.

    [​IMG]

    1 Mart 1915
    Venizelosun, Gelibolu Yarımadasında 3 Tümen Çıkarılmasını Önermesi.

    2 Mart 1915
    General Liman Von Sandersin Çanakkaledeki Osmanlı Kara Kuvvetleri Başkomutanlığına atanması.

    4 Mart 1915
    İngiltere, Fransa ve Rusya arasında Boğazların taksimini öngören İstanbul Antlaşmasının imzalanması. 3. Avustralya Tugayının, Mondros Limanına Gelmesi.

    5 - 6 Mart 1915
    Çamkoyu Batısından Queen Elizabeth Muharebe Gemisinin Merkez Tahkimatını Aşırma Biçiminde Bombardımanı.

    7 - 8 Mart 1915
    Nusret Mayın Gemisinin, elde kalan son 26 mayınla Boğaz girişindeki Karanlık Koya mayın döşemesi.

    11 Mart 1915
    Sir Ian Hamiltonun, Akdeniz Bağlaşık Kuvveti Komutanlığına Atanması.

    12 Mart 1915
    - 11. Tümenin Ezine, Bayramiç Bölgesine Gelmesi - İngiliz Deniz Piyade Tümeninin Artanının Limni Adasına Gelmesi.

    13 Mart 1915
    Kitchenerin, Hamiltona Kara Kuvvetlerinin Kullanılması Konusunda Yönerge Vermesi.

    15 Mart 1915
    General dAmade Emrindeki Fransız Doğu Sefer Kuvvetinin Mondros Limanına Gelmesi.

    16 Mart 1915
    - Amerika Büyük Elçisi, Adliye Nazırı, Avusturya Askeri Ataşesinin Çanakkaleye Gelmesi - Amiral Cardenin Sağlık Nedeniyle Görevinden Ayrılması.

    17 Mart 1915
    Amiral de Robeckin, Birleşik Filo Komutanlığı Görevine Başlaması.

    18 Mart 1915
    Çanakkale Boğazı Muharebesi, İtilaf devletleri donanması yaklaşık 30 savaş gemisiyle savaşın en geniş kapsamlı saldırısını başlattı. Altı büyük gemiden Bouvet, Irresistible ve Ocean zırhlıları batırıldı, üçü ise kullanılmaz duruma geldi. Çanakkale Boğazını denizden geçme girişimi Türk deniz ve kara savunması karşısında başarısızlığa uğradı.

    23 Mart 1915
    Alman general Liman Vona Sanders 5. Ordu Komutanlığına getirildi. Bu ordunun ihtiyatını oluşturacak 19. Tümenin komutanlığına ise Kurmay Yarbay Mustafa Kemal getirildi.

    24 Mart 1915
    General Hamiltonun Birliklerini Düzenlemek Üzere Mısıra Hareket Etmesi.

    25 Mart 1915
    9. Tümen Komutanının, Eceabat Bölgesi Komutanlığını 19. Tümen Komutanından Devralması.

    26 Mart 1915
    5. Ordu Komutanının Geliboluya Gelerek Göreve Başlaması.

    27 Mart 1915
    Churchillin, Birlikte Harekata Karar Verildiğini Amiral de Robecke Bildirmesi.

    28 Mart 1915
    Tengerdere – Domuzdere Arasında Boğazın Ortasına Doğru 19 Mayından Oluşan Son Mayın Hattının Kurulması.

    31 Mart 1915 - 1 Nisan 1915
    Bu Mayın Hattına Paralel Olarak, Boğaz Doğrultusunda 10 Mayının Uzatılması.

    31 Mart 1915
    3. Tümenin Muharip Birlikleriyle Erenköye Gelmesi.

    [​IMG]

    1 Nisan 1915
    General Weberin Kalvert Çiftliğinde Mürettep Kolordu Komutanlığı Görevine Başlaması.

    10 Nisan 1915
    - General Hamiltonun Mondrosa Gelmesi - Avustralya Tümeninin Büyük Kısmının, Mondrosa Gelmesi.

    16 Nisan 1915
    Demirhisar torpidobotunun kendini karaya oturtup batması.

    17 Nisan 1915
    E-15 İngiliz Denizaltı Gemisinin, Boğazda Hasara Uğratılıp Karaya Oturtulması.

    18-19 Nisan 1915
    İngilizlerin, Torpido Atarak E-15 Denizaltı Gemisini Batırmaları.

    25 Nisan 1915
    İtilaf güçlerinin en geniş kapsamlı ilk çıkarması.

    27 Nisan 1915
    İngiliz denizaltı gemilerinin Marmarada denizaltı savaşına başlamaları ve Barbaros zırhlısının bir denizaltı tarafından batırılması.

    28 Nisan 1915
    Birinci Kirte muharebesi.

    30 Nisan 1915
    Sultanhisar torpidobotunun E-2 İngiliz denizaltı gemisini batırması.

    6-8 Mayıs 1915
    İkinci Kirte muharebesi.

    12 Mayıs 1915
    Muavenet-i Milliye torpidobotunun İngiliz Goliath zırhlısını torpilleyerek batırması.

    14 Mayıs 1915
    Churchill ve Amiral Fisher istifa ettiler.

    19 Mayıs 1915
    Liman Von Sandersin 42 bin kişilik bir kuvvetle Arıburnu çıkarma noktasındaki Anzaklara yönelik başarısız saldırısı. Türkler 10 bin kayıp vererek geri çekildi.

    25 Mayıs 1915
    Alman U-21 denizaltı gemisinin İngiliz Trumph zırhlısını batırışı. Aynı denizaltı gemisinin önünde Majestic İngiliz zırhlısını batırışı.

    1 Haziran 1915
    Mustafa Kemalin Albaylığa yükseltilmesi.

    4-6 Haziran 1915
    Üçüncü Kirte muhaberesi.

    21 Haziran 1915
    Kerevizdere muharebesi.

    4 Temmuz 1915
    Atatürkün, Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Beyle beraber Cesarettepesindeki 18. Alaya ait siperleri gezmesi ve buradaki mevzilerin kuvvetlendirilmesi için bazı direktifler vermesi.

    10 Temmuz 1915
    Tasir-i Efkar gazetesi muhabirlerinden Ferit Beyin, 19.Tümen Karargahında Atatürkü ziyareti.

    13 Temmuz 1915
    İngiliz ve Fransızların, Seddülbahire yeni bir taarruzu, ancak yedekteki birliklerin ileri sürülmesiyle önlenebilmesi.

    17 Temmuz 1915
    Gelibolu Mutasarrıfı Süreyya (Yiğit) Beyle Maydos (Eceabat) Kaymakamı Rahmi Beyin, 19. Tümen Karargahında Atatürkü ziyareti ve geceyi karargahta geçirmeleri.

    19 Temmuz 1915
    Atatürkün, Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Beyle beraber, öğleden sonra, 3.Kolordu Karargahının bulunduğu Kemalyerine gelerek Veliaht Yusuf İzzettin Efendiyi karşılama töreninde bulunması.

    28 Temmuz 1915
    Atatürkün Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Beyle beraber 27. ve 57. Alay cephelerini gezmesi.

    30 Temmuz 1915
    3.Kolordu Komutanı Esat (Bülkat) Paşanın, Kurmay Başkanı Fahrettin (Altay) Beyle beraber 19. Tümen Karargahına gelerek Atatürkü ziyareti.

    6-7 Ağustos 1915
    İngilizlerin Suvla Limanı çıkarması ve Birinci Anafartalar savaşının kazanılması.

    8-9 Ağustos 1915
    İtilaf Güçlerinin Seddülbahiri boşaltmaları.

    10 Ağustos 1915
    Türklerin Anafartalar Grup Komutanı Albay Mustafa Kemal öncülüğünde geniş kapsamlı Conkbayırı taarruzu.

    [​IMG]

    14 Ağustos 1915
    Mariot adlı Fransız denizaltı gemisinin ağlara takılıp batması.

    17 Ağustos 1915
    Kireçtepe savaşının kazanılması.

    21 Ağustos 1915
    2 nci Anafartalar savaşının kazanılması.

    1 Eylül 1915
    Mustafa Kemale, Anafartalar Grubu Komutanlığındaki üstün başarıları nedeniyle “Muharebe Gümüş Liyakat Madalyası verilişi.

    2 Eylül 1915
    Mustafa Kemalin, Çanakkale Savaşlarında yaralanan ve sakatlanan Osmanlı askerleri için para toplayarak gönderen –Almanyanın İstanbul Elçiliği görevlilerinden- Dr.Ernest Jackha teşekkür mektubu yazması.

    4 Eylül 1915
    Mustafa Kemalin, Anafartalarda 4.ve 8.Tümen cephelerine giderek incelemelerde bulunması. Başkomutan Vekili Enver Paşanın, 5.Ordu Komutanı Liman von Sandersin -Anafartalar Grubundaki yeni düzenleme ile ilgili- 29 Ağustos 1915 tarihli önerisine cevabı : “Anafartalar Grubunun devamını, bu grup içindeki tümenlerin şimdilik yalnız 2. ve 15. Kolorduları oluşturmasını ve Grup Komutanlığının 16.Kolordu Komutanı Mustafa Kemal Bey tarafından yapılmasını, yüksek öneriniz üzerine uyarınca uygun gördüm.

    6 Eylül 1915
    Bulgaristanın Türkiye ve Almanyanın yanında savaşa katılması.

    14 Eylül 1915
    Mustafa Kemalin Bulgar Generali Petroff`un eşi Sultane Petroff`a Çanakkaleden Fransızca mektubu : “...daha önce Arıburnunda benim karşımda hezimete uğrayan düşman kuvvetleri, aradan aylar geçtikten sonra bu defa da Anafartalarda tam anlamıyla felç oldular. Generalimin, muhtemelen bunlardan haberi vardır; ama olan biteni doğrudan benden öğrenmesi, sanırım kendisini çok daha fazla memnun edecektir...

    20 Eylül 1915
    Mustafa Kemalin rahatsızlanması, Mareşal Liman von Sandersin Anafartalar Grubu Karargahına gelerek, kendisine geçmiş olsun dileğinde bulunması, sonra özel doktorunu gönderişi.

    23 Eylül 1915
    Mustafa Kemalin, - Almanyanın İstanbul Elçiliği görevlilerinden- Dr.Ernest Jackhı çadırında kabulü.

    24 Eylül 1915
    Başkomutan Vekili Enver Paşanın beraberinde Başkomutanlık Vekaleti Harekat Şubesi Müdürü Yarbay İsmet (İnönü) Bey olduğu halde Geliboluya gelişi.

    26 Eylül 1915
    Başkomutan Vekili Enver Paşanın sabahleyin Kuzey Grubu Karargahına gidişi, daha sonra -Anafartalar Grubu cephesine ait- Conkbayırını gezdikten sonra Geliboluda 5.Ordu karargahına dönüşü.

    27 Eylül 1915
    Mustafa Kemalin, 5.Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanderse Anafartalar Grubu Komutanlığından affını isteyen yazısı : “...Geçenlerde Ekselansları Başkomutan, Kuzey, Güney ve Asya Gruplarını ziyaretiyle gereği gibi onurlandırmıştır; ancak Anafartalar Grubunun varlığını tanımak istememekle, bizi ziyaretinin onurundan mahrum kılmıştır. ...Ekselansları Başkomutanın şahsıma karşı beslediği duygular böylece bilinirken, orduda aynı koşullar altında hizmet vermem benim için imkansızdır. Siz Ekselanslarından beni şu andan itibaren Grup Komutanlığından istifa etmiş sayma ve şahsımla ilgili daha sonraki işlemleri tayin etme lütfunda bulunmanızı rica etmek onurunu taşımaktayım.

    30 Eylül 1915
    5.Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sandersin Başkomutan Vekili Enver Paşaya Mustafa Kemalin Anafartalar Grubu Komutanlığından affını isteyen dilekçe vermiş olduğunu, ancak kabul edilmemesini isteyen yazısı : “...Bu dilekçeyi destekleyemem. Çünkü Mustafa Kemal Beyi vatanın bu büyük savaşta hizmetlerine muhakkak surette muhtaç olduğu, çok müstesna kabiliyetli, yetkili ve cesur bir subay olarak tanıdım ve takdir ettim. ...Şimdilik ilişikte takdim etmediğim ayrılma dilekçesini, Ekselanslarınızın, güvenini belirtmek suretiyle reddetmek lütfunda bulunmalarını rica ediyorum.

    11 Ekim 1915
    Gelibolu Yarımadasının İtilaf Devletlerince boşaltılmasının ilk kez söz konusu oluşu.

    17 Ekim 1915
    Çanakkale bölgesinde General Hamiltonun komutayı General Birdwooda devrederek cepheden ayrılışı.

    26 Ekim 1915
    Mustafa Kemalin, Başkomutanlık Vekaletince 9.,11.ve 12.Tümenlerin birleşmesinden oluşacak 16. Kolordu komutanlığına atanması ve Kolordu Komutanı yetkisiyle “Anafartalar Grubunu yönetmekle görevlendirilmesi.

    30 Ekim 1915
    Turquoise isimli Fransız denizaltı gemisinin esir edilmesi.

    31 Ekim 1915
    Başkomutan Vekili Enver Paşanın, Anafartalar Grubu Karargahını ziyareti, Atatürkle görüşmesi, daha sonra at üzerinde İsmailoğlu Tepesine gidilmesi.

    3 Kasım 1915
    İstanbuldan Geliboluya gelen Ayan ve Mebusan Heyetinin Anafartalar Grubu Karargahına giderek Mustafa Kemali ziyareti ve beraber cepheyi gezmeleri.

    6 Kasım 1915
    Çanakkaleden geçerek Marmaraya girmiş olan E-20 İngiliz denizaltı gemisinin esir edilmesi.

    7 Kasım 1915
    İngiliz Harp Kabinesinin Çanakkaleyi boşaltma kararı.

    10 Kasım 1915
    Fransız denizaltı gemisi Turquoisea Enver Paşanın katıldığı bir törenle “Müstecip Onbaşı adının verilmesi.

    5 Aralık 1915
    Mareşal Liman von Sandersin Anafartalar Grubu Karargahına gelişi ve Mustafa Kemale, beraberinde getirdiği hava değişimi izin yazısını vermesi.

    6 Aralık 1915
    İtilaf Güçlerinin Gelibolu Yarımadasını boşaltma hazırlıkları.

    [​IMG]


    8 Aralık 1915
    Atatürkün aldığı hava değişimi izni üzerine Anafartalar Grubu Komutan Vekilliğine atanan Fevzi (Çakmak) Paşanın Anafartalar Grubu Karargahına gelişi.

    10 Aralık 1915
    Atatürkün -beraberinde misafirleri Fethi (Okyar), Bahattin Şakir ve Tevfik Rüştü (Aras) Beyler olmak üzere- Çanakkaleden İstanbula hareketi.

    11 Aralık 1915
    Mustafa Kemalin Çanakkaleden İstanbula gelişi.

    19-20 Aralık 1915
    İtilaf Güçlerinin, işgal ettikleri siperleri boşaltarak gece Anafartalar, Arıburnu bölgesinden gizli olarak çekilmeleri (Bu bölgedeki boşaltma son günlerde mevcut sisten de yararlanılarak gizli olarak yapılmakta idi. Ancak birlik ve malzemelerin büyük kısmını kapsayan boşaltma bu gece gerçekleştirilmiştir. İngilizler 8/9 Ocak 1916 gecesi de Seddülbahir bölgesinden çekilmişlerdir.)

    1916
    8-9 Ocak 1916
    Müttefiklerin Seddülbahiri boşaltmaları.

    9 Ocak 1916
    5.Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sandersin -İngilizlerin Gelibolu yarımadasından çekilip gitmeleri üzerine- sabah 8.45de Alçıtepeden Başkomutanlık Vekaletine telgrafı : “Tanrıya şükür Gelibolu yarımadası tamamen düşmandan temizlenmiştir. Diğer ayrıntılar ayrıca sunulacaktır.

    1 Şubat 1916
    Atatürke Anafartalar Grubu Komutanlığı döneminde gösterdiği üstün başarıları nedeniyle “İkinci Rütbeden Osmani Nişanı verilmesi.

    [​IMG]