Bosnalı Abdullah Efendi (Abdullah-I Rûmi) Kimdir

'Biyografi' forumunda EyLüL tarafından 6 Nis 2012 tarihinde açılan konu

  1. Bosnalı Abdullah Efendi (Abdullah-I Rûmi) Hayatı





    Bosnalı Abdullah Efendi (Abdullah-I Rûmi) Biyografisi

    Bosnalı Abdullah Efendi Osmanlı evliyasının büyüklerinden. 1583 (H.992) senesinde Bosnada doğdu. Asıl ismi Abdullah Abdî olup, babasınınki Muhammeddir. Bosnâvî, Rûmî ve Gaibî nisbet edildi. Şârih-ul-Fusûs ve Şârih-il-Mesnevî diye meşhûr oldu.

    Bosnalı Abdullah Efendi Doğum yeri olan Bosnada ilim tahsîline başlayan Abdullah Efendi, sonra İstanbula geldi. Tahsîlini tamamladıktan sonra Bursaya gitti. Bursalı Hasan Kabaduz Efendi ile görüştü. Bu zâtın sohbetlerinde kemâle gelip olgunlaştı. Hâcı Bayram-ı Velî halîfelerinden Bıçakçı Ömer Dedenin halîfesi olan Hasan Kabaduz Efendinin feyz ve himmetleri ile yüksek derecelere kavuştu. Bosnalı Abdullah Efendi Bosnâvî Abdullah Efendi, Bursadan ayrılıp Mısıra, sonra 1636 (H.1046) senesinde hac vazîfesini yapmak için, Hicaza gitti. Mekke-i mükerremeyi ve Medîne-i münevvereyi ziyâret etmekle şereflendi. Hac dönüşünde, Şamda Muhyiddîn-i Arabî hazretlerinin türbesi yanında inzivâya çekildi. Günlerce ibâdetle meşgûl oldu. Sonra Konyaya geldi. Sadreddîn-i Konevî ve Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî gibi büyüklerin kabirlerini ziyâret edip, rûhâniyetlerinden isifâde etti. Konyada yerleşip, vefâtına kadar bu şehirde kaldı. Talebelerine ilim öğretmek ve emr-i mârûf yapmakla Allahü teâlânın emirlerini bildirmekle meşgûl oldu. 1644 (H.1054) senesinde hac dönüşü Konyada vefât edip, çok sevdiği Sadreddîn-i Konevî hazretlerinin türbesi civârında defnedildi. Sonradan yapılan kabir taşına, vasiyeti üzerine; “Hâzâ kabrû garîbillahi fî ardıhî ve semâihî Abdullah el-Bosnâvî er-Rûmî el-Bayrâmî ibâresi yazıldı.

    Bosnalı Abdullah Efendi Mısır ve Hicaza yaptığı seyahatlerinde ve Şamdaki ikâmetinde kendisi ile görüşen ilim erbâbı, Abdullah Bosnavînin ilmini ve eserlerini çok beğenirlerdi. Yüksekliğini anlayanlar, ilim ve feyzlerinden istifâde etmek için birbirleriyle âdetâ yarış ederlerdi. Arab âleminin meşhûr ulemâsından Garsüddîn Halîlî Muhammed Mirzâ Sürûcî, Dımeşkî Sûfî, Muhammed Mekkiyy-ül-Medenî, Seyyid Muhammed bin Ebî Bekr Ukûd gibi âlimler, Abdullah Bosnavînin talebesi olmakla şereflendiler.

    Kaynaklarda Abdullah Bosnavinin altmış eserinin ismi verilmektedir. Bunlardan en meşhûru, Muhyiddîn-i Arabî hazretlerinin meşhûr eseri Füsûs-ül-Hikem şerhidir. Mısırda ve İstanbulda birer defâ basılmıştır.