4. Murat Kitabının Özeti

'Etüt Merkezi' forumunda Merve tarafından 25 Mayıs 2012 tarihinde açılan konu


  1. 4. Murat Kitap Özeti

    IV. Murat Kitabının Özeti

    Turan Oflazoğlunun bu eseri ilk kez, 1971 yılında Pınar Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Oyun, ilk defa Devlet Tiyatrosu tarafından İstanbul Kültür Sarayında, Şahap Akalın yönetiminde oynanmıştır.

    1977′de TRT Türkiye Radyolarında radyo oyunu, 1980′de Kültür Bakanlığı ve TRT yapımı dört bölümlük televizyon dizisi olarak yayımlanmıştır. 3 Mayıs 1980 tarihinde Atatürk Kültür Merkezinde IV. Murat “Muhteşem Bir Türk Operası olarak Cüneyt Gökçer yönetiminde, Okan Demirişin bestelemesiyle gösterilmiştir.

    IV. Murat, 1970 yılında TRT en iyi oyun ödülünü almıştır.

    Eserin özeti:
    Yeniçeri ve sipahiler isteklerini Padişah IV. Murata kabul ettirmek için Topkapı Sarayını basmışlardır. Hüsrev Paşanın azlettirilmesinden sorumlu olanları padişahtan isterler. Böylece Hafız Paşanın yerine kendi adamları Recep Paşayı sadrazam yaptırırlar. İstanbulda “artık ne baş bellidir, ne ayak, “düzenli tek şey kargaşadır. halka “demir yumruklu biri gerekmektedir. Halk bu şekilde konuşurken IV. Murat kılık değiştirerek halkın arasında dolaşmakta ve bu başıboşluğu şaşkınlıkla seyretmektedir. Diğer taraftan Recep Paşa ile birlik olan valide Kösem Sultan “Murat bir silkinirse paşa, bizim borumuz ötmez olur bilesin! diyerek kaygılarını dile getirir ve Recep Paşaya IV. Muratı sürekli baskı altında tutmayı salık verir. Abisi Genç Osmanın başına gelenlerin kendi başına da gelmesinden çekindiği kadar, çevresinde tek güvenilir kişi kalmamasından da yakınan IV. Murat karşıtlarını henüz ezecek güçte olmadığından annesi Kösem Sultanın da kışkırtmasıyla Murtaza Paşadan Tokattaki eski sadrazamı Hüsrev Paşanın başını İstanbula getirmesini ister. Hüsrev Paşanın başını sarayın kapısında gören İstanbul halkı, aralarında, padişaha bir şeyler olduğunu, artık büyüdüğünü konuşurlar. Kösem Sultan padişahtaki bu apansız değişimden korktuğunu Recep Paşaya söylediğinde paşa, Sultan Muratın cesaret denemesi yaptığını söyleyerek Kösem Sultanı teselli etmeye çalışır. Bu arada Hüsrev Paşanın öcünü almak isteyen yeniçeri ve sipahiler IV. Murattan Hafız Paşayı isterler ve katlederler. Asiler Hasan Halife ve Mustafa Paşanın da kendilerine teslim edilmesini isterler; fakat IV. Murat nerde olduklarını bilmediğini söyler. Kulun padişaha güveni kalmadığını söyleyerek kendisine “düzensizliğe fırsat vermeyeceğine, kargaşanın uyanmasına göz yummayacağına dair ant içirtirler.

    Yine de Recep Paşa, yeniçeri ve sipahilerin zaptedilmez hal aldıklarını öne sürerek Kösem Sultana IV. Muratın yerine Beyazıtı geçirmeyi önerir. Kösem Sultan Beyazıt benden doğma değil, nasıl güveneyim? diye karşı çıksa da şehzadelerin ve kendisinin hoş tutulacağından emin olduktan sonra Recep Paşanın önerisini kabul eder. Ancak Recep Paşa ile Kösem Sultanın konuşmalarını dinleyen Dilfigar, duyduklarını Sultan Murata iletir. IV. Murat kendisine karşı yapılan eylemler için önlemlerini almıştır. Ocaktan Köse Mehmeti sorumlu tuttuğu gibi annesi Kösem Sultanı da hareme hapsettirir. Sadrazam damat Recep Paşayı ise bostancıbaşı ve Kara Aliye boğdurtur. Daha sonra da ilk kez savaş giysilerini giyip yeniçeri ve sipahiler ile ulema ve halkı, tahtın çevresinde toplayarak güç gösterisinde bulunur. Kurandan sureler okuyarak büyüğe nasıl davranmaları gerektiğini bildirir. Osmanlı Devletine eski askeri gücünü yeniden kazandırmak gerektiğini söyleyerek Bağdatı geri almaya ve yepyeni bir ulus yaratmaya kararlı olduğunu bildirir. Yeniçeri Ocağı ve Sipahi Ocağı ile aydın çelebiler ve halk adına birer kişiyi çağırıp onlara “her işinde, her zaman kendisine destek olacaklarına ant içtirir ve “kim buyruğuna karşı gelir, kurduğu düzeni tehdit ederse onu topuzuyla ezeceğini duyurarak korkunç topuzunu havada sallayıp indirir. Artık bütün güç IV. Muratın elindedir. Revan Kalesi, Acem Şahının elinden alınmış; şehzadeler giderilmiş; tütün, kahve ve içki yasağı konulmuştur. Nefi ile söyleşisinde “kurduğu düzen uğruna her şeyi göze alabileceğini, gerekirse bütün halkı yok edebileceğini söyler. Makyavellinin “Hükümdarını bir Venedikliye çevirten Sultan Murat, Nefiye kitap için “güzel bir kitap ancak beni tanımadan yazıldığı için hayli eksik bir kitap der. Sonra da Nefiye hiciv yazmasını yasaklar. Artık halkın gözünde en korkunç kişi Sultan Murat olmuştur.

    IV. Murat yasaklarına sürekli yenilerini eklemektedir. Bu arada silahtarı IV. Murata sürekli içki vermekte, onu zevk ve sefaya sevk etmektedir. Köse Mehmetin, buyruğunun dışında cana kıymasına öfkelenen Sultan Murat, onu öldürtür. “Tehlike dağları nice yükselirse çepeçevre onca büyür topuzu Sultan Muratın diyerek çevresine gözdağı veren IV. Murat, kılık değiştirerek halkın arasına karışmakta, koyduğu yasakları gizlice denetlemektedir. Mirgün bahçesinde sık sık eğlenen ve içkiye bağımlı hale hale gelen Sultan Muratın buhranları artmaya başlamıştır. Kendisini hicveden şair Nefiyi öldürten Sultan Murat silahtarının da teşvikiyle, içkisine karıştığı ve koynunda afyon taşıdığı için hekimbaşıyı ölüme gönderir. Halkın tepkisini yatıştırmak için Bağdat seferini başlatan IV. Murat, Bağdatı alır. Bağdatın alınması halkı sevince boğar. IV. Murat Venedik seferini düşünmektedir; fakat hastalık nöbetine yakalanmış ve kabuslar görmeye başlamıştır. Sadrazam Kara Mustafa Paşa, kendisini içkiyi bırakması için uyarsa da söz geçiremez. Şehzade İbrahimin öldürülmesini buyuran IV. Murat, şehzadenin giderilmesini önlemeye kalkarsa annesi Kösem Sultanın dahi öldürülmesini buyurur. Kösem Sultan ise Kara Mustafa Paşayı da “devletten yana alarak Şehzade İbrahimi Osmanlı tahtına hazırlamaya başlar. Tahtını kimseyle paylaşmak istemeyen Sultan Murat, tahtını ister, topuzunu havada sallar ve tahtına yığılır.


    alıntı

     



  2. kitap beyin yakıyo